IN DE JAREN 90 was er op televisie een succesvolle science fiction dramareeks, The X-files. De intrigerende openingsscène eindigde (meestal) met de slogan ‘The truth is out there’. maar is dat wel waar? Ik ben immers, net als alle andere mensen, drager van waarheid. En ik heb, net als alle andere mensen, de potentie tot het kennen van waarheid. Drager van waarheid en potentie tot waarheidskennis maken ons tot mens.
Maar we schieten tekort in het waarnemen van deze waarheid. We zijn al snel geneigd om wat we bij onszelf waarnemen – die flarden van waarheid – als dé waarheid te denken. Zoals in de manifest van Nicolaas –de vereniging waar ik mee aan de wieg stond– stond: “De onvolkomenheid van het eigen morele waarnemingsvermogen heeft de correctie van de anderen nodig.” Het gesprek is daartoe het vehikel. In gesprek streven we samen naar inzicht. De andere dient zich dus aan als bron van inzicht, net zoals ik mij aandien als bron van inzicht. Het streven naar waarheid omarmt de andere én mezelf.


De gespreksestafette


Enige tijd geleden, in november 2016, bedacht ik, tijdens een kort gesprek met de schrijfster Elif Şafak, de volgende oefening:
• Ik vraag een gesprek aan met een persoon die ik hoog aansla.
• Tijdens dat gesprek stel ik haar vragen die mij niet loslaten.
• Op het einde van ons gesprek – dat beperkt in tijd kan zijn, bijvoorbeeld 2 uur – verwijst ze me door naar een volgend persoon om het gesprek verder te zetten. “Ga eens spreken met …”.
Dit scenario herhaalt zich bij de volgende persoon. Je kan zelfs meerdere estafettes tegelijk laten lopen.


Mijn drie startvragen zouden zijn:
1. Wat is een goed leven?
2. Wat is een goede samenleving?
3. Wat kan ik doen om het goede een plaats te geven?
(nvpv: mijn vragen zijn uiteraard maatschappelijk van aard).

Moeilijke vragen voor een bescheiden opzet: een reeks dialogen die elkaar oproepen.


Dergelijke gespreksestafette heb ik altijd al willen doen, maar het ontbrak me aan de (mentale) tijd. Dat moment is nu aangebroken.
Personen aan wie ik de vraag voor een dergelijke estafette zou willen stellen omvatten: Hans Achterhuis, Zena Hitz, Ton Lemaire, Elif Şafak, Simon Schama, Ismail Serageldin, Binu Singh, Fien Troch, Rik Van Cauwelaert, Leon Wieseltier, Lila Azam Zanganeh.
Inderdaad, enige ambitie mag je wel hebben. :-)



Als ik mag kiezen uit mijn lijst zou ik mijn estafette gaarne starten met Binu Singh.


De start: Binu Singh


Binu Singh legt zich als kinder- en jeugdpsychiater en psychotherapeut vooral toe op de ontwikkelings- en opvoedingsproblemen bij kinderen tussen 0 en 6 jaar. Ze is tevens initiatiefnemer van Kleine K.


Dr. Binu Singh - © foto: Gezinsbond

Tijdens mijn onderzoek en schrijven rond eenzaamheid kwam ik haar meermaals tegen. Ik vond dat wat ze vertelt over de waardigheid van kinderen bij uitbreiding toepasbaar is op iedereen en cruciaal voor een gezonde samenleving. Om haar te parafraseren: “Wij moeten “rond elkaar staan en voldoende steun kunnen geven en elkaar dragen zodat we aan de ander, aan elkaar kunnen geven wat die nodig heeft.”
Ik heb haar de vraag voor een gesprek gesteld.